Rozległe założenie majątkowe od stuleci kształtuje krajobraz miejscowości Trebnitz i stanowi ważne świadectwo regionalnej historii architektury oraz kultury. Cały zespół – obejmujący dwór (zamek), dziedziniec honorowy, park oraz dawne budynki mieszkalne i gospodarcze – znajduje się z tego powodu pod ochroną konserwatorską.
Struktura i funkcje gospodarki majątku
Zamek stanowi centrum całego założenia i jest dostępny poprzez reprezentacyjny podjazd z poprzedzającym go dziedzińcem honorowym. Do historycznej struktury majątku należały, obok dworu, między innymi dom inspektora, remiza, kuźnia z przyległą mleczarnią, pralnia, stolarnia (koło wozów), gorzelnia oraz różne budynki stajenne i magazynowe.
Ta różnorodność świadczy o dawnej gospodarczym znaczeniu założenia oraz jego samowystarczalnym charakterze.
Od dworu do zamku (do 1920)
Po burzliwej historii własności dwór w 1827 roku, w drodze dziedziczenia, przeszedł na własność rodziny von Brünneck i pozostał w jej rękach aż do 1945 roku.
Obraz z około 1860 roku przedstawia pierwotny budynek jako dwuipółkondygnacyjny, klasycystyczny dom wiejski z ryzalitem centralnym i płaskim dachem dwuspadowym. Około 1900 roku budynek został gruntownie przebudowany i rozbudowany: poprzez dobudowę skrzydeł bocznych oraz przekształcenie części centralnej powstał reprezentacyjny dwór w stylu neobarokowym.
Po przebudowach, około 1920 roku, budynek miał już formę przypominającą zamek – z mansardowym dachem czterospadowym, wyraźnie zaakcentowanym ryzalitem centralnym oraz rozbudowanymi skrzydłami bocznymi. Ten wygląd w dużej mierze kształtuje jego obecną formę do dziś.
Użytkowanie po 1945 roku
Lata po 1945 roku oznaczają głęboką cezurę: budynek był najpierw wykorzystywany przez Wehrmacht, a następnie przez Armię Czerwoną. Przez pewien czas pełnił funkcję radzieckiej komendantury, schronienia dla uchodźców oraz pierwszego miejsca przyjęcia dla wysiedleńców.
W kolejnych dekadach obiekt był na stałe włączony w życie lokalnej społeczności – jako szkoła (do 1974 roku), przedszkole (do 1992 roku), budynek mieszkalny i biurowy, a także jako ośrodek kolonijny.
Nowy początek jako miejsce edukacji i spotkań
Wraz z założeniem stowarzyszenia „Schloß Trebnitz Bildungs- und Begegnungszentrum” 20 marca 1992 roku rozpoczął się nowy etap. Od 1993 roku budynek był kompleksowo odnawiany przy wsparciu rządu federalnego, krajów związkowych Nadrenii Północnej-Westfalii i Brandenburgii oraz wielu innych partnerów, aby przekształcić go w otwarte miejsce międzynarodowej działalności edukacyjnej i spotkaniowej.
Już w trakcie prac remontowych (1992–1998) odbywały się pierwsze międzynarodowe spotkania młodzieży – wczesny znak nowego kierunku rozwoju tego miejsca.
Schloss Trebnitz dziś
Obecnie pałac łączy historyczną architekturę ze współczesnym użytkowaniem. Oferuje zakwaterowanie dla 60 osób, posiada pracownie (atelier) oraz przestronne sale seminaryjne, a także wyróżnia się wyjątkową atmosferą, którą tworzą sztukaterie, parkiety i historyczna substancja budynku. Schloss Trebnitz jest więc jednocześnie zabytkiem kultury oraz żywym miejscem wymiany, edukacji i współpracy międzynarodowej.
W ostatnich latach odrestaurowano również kolejne budynki zespołu folwarcznego, które są obecnie wykorzystywane na różne sposoby.
Więcej informacji w sekcji „Campus Schloss Trebnitz”.