Przewodnik DIY stworzony przez młodzież po miejscach wspólnego dziedzictwa kulturowego
Rozpoczęcie projektu i pierwsza faza
W czerwcu 2025 roku młodzież z Niemiec i Polski rozpoczęła pracę nad nowym projektem Schloss Trebnitz dotyczącym miejsc polsko-niemieckiego dziedzictwa kulturowego – polskim partnerem projektu jest Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w zachodniopolskim Pszczewie.
W pierwszej fazie projektu („Krainy Odry między wojną a pokojem”) uczennice i uczniowie z Hamburga oraz ze wschodniopolskiego Sokołowa Podlaskiego zajmowali się cezurą roku 1945 w biografiach oraz w miejscach historycznych brandenbursko-polskiego regionu Odry.
Druga faza: Człowiek – Władza – Krajobraz
W drugiej fazie projektu („Człowiek – Władza – Krajobraz”) w centrum uwagi znajdują się miejsca potencjalnie istotne dla polsko-niemieckiego dziedzictwa kulturowego. Jako „miejsca dziedzictwa” dzieci z Letschin oraz z polskiej gminy partnerskiej Pszczew poznają takie lokalizacje jak most europejski między Neurüdnitz i Siekierki oraz Muzeum Odry w Altranft.
Cel projektu
Celem projektu jest opracowanie z perspektywy dzieci i młodzieży głębokiej transformacji regionu między doliną Odry (Oderbruch) a doliną Warty (Warthebruch) w kierunku transnarodowej przestrzeni kulturowej. W możliwie jak najbardziej samodzielny sposób dzieci i młodzież rozwijają nowe formy pracy dotyczące miejsc wspólnego, transnarodowego dziedzictwa kulturowego.
80 lat po 1945 roku: pamięć i przekazywanie
80 lat po „wyzwoleniu” regionu Oderland przez Armię Radziecką, naznaczonym masowymi zniszczeniami, wysiedleniami i przemocą, skutki nowej niemieckiej granicy wschodniej oraz polskiej granicy zachodniej, a także wynikające z tego pęknięcia społeczne są nadal wyraźnie widoczne.
Projekt ma pomóc w przybliżeniu szczególnie młodym ludziom znaczenia takich miejsc jak Las Pokoju koło Seelow, ruiny starego miasta dawnego Küstrin oraz historyczne przyczółki mostowe dawnej linii kolejowej, znanej dziś jako „Most Europejski”, jako wspólnego dziedzictwa kulturowego transgranicznego regionu.
Perspektywy młodzieży
Projekt realizuje również kolejny cel: powstające w jego ramach prace młodzieży mogą pokazywać, przez jaką „soczewkę” lub z jakiej perspektywy dzieci i młodzież z Polski i Niemiec dziś, 80 lat po politycznym uporządkowaniu polsko-niemieckiego pogranicza, patrzą na dziedzictwo kulturowe regionu transgranicznego.
Europejski wymiar i współpraca
Koncepcja europejskiego dziedzictwa kulturowego została już z powodzeniem zastosowana przez zespół Muzeum Odry w Altranft w odniesieniu do regionu Oderbruch, a dzięki przyznaniu przez Komisję Europejską Znaku Dziedzictwa Europejskiego region został wyniesiony na europejską scenę.
Od dwóch lat Muzeum Odry i Schloss Trebnitz realizują już wspólne projekty edukacyjne dotyczące dziedzictwa kulturowego Oderbruch. Współpraca w ramach projektu „Oder/Brüche” pomiędzy muzeum a ośrodkiem edukacyjno-spotkaniowym Schloss Trebnitz, o jego transnarodowej orientacji, jest dlatego szczególnie cenna i zachęci kolejne osoby zainteresowane dziedzictwem kulturowym, a także mieszkańców po obu stronach Odry, do zajmowania się miejscami wspólnego polsko-niemieckiego dziedzictwa kulturowego.
Formy cyfrowe i portal internetowy
Oprócz działań z zakresu edukacji kulturalnej i medialnej oraz tworzenia innowacyjnych formatów medialnych dotyczących miejsc polsko-niemieckiego dziedzictwa kulturowego, w ramach projektu powstanie portal internetowy, który będzie gromadził wybrane prace młodzieży oraz zachęcał do oglądania, odkrywania, wypróbowywania i naśladowania. Ma on również w przyszłości odzwierciedlać współpracę Schloss Trebnitz i Muzeum Odry.
Wpisy i aktualności dotyczące projektu będą wkrótce dostępne także na blogu Muzeum Odry w Altranft, w kanałach mediów społecznościowych partnerów projektu oraz w newsletterach partnerów.
Finansowanie i czas trwania
Projekt ma okres realizacji wynoszący jeden rok. „Oder/Brüche” jest współfinansowany przez Unię Europejską oraz wspierany ze środków Funduszu Małych Projektów Euroregionu Pro Europa Viadrina.
Kontakt
Dr. Martin Müller-Butz
+49 (0) 33477 519 22
mueller-butz@schloss-trebnitz.de