„Przystanek pośredni – praca przymusowa” – miejsce pamięci na dworcu w Trebnitz

Od września 2025 do czerwca 2026 Schloss Trebnitz, w porozumieniu z regionalnymi inicjatywami zajmującymi się pamięcią historyczną, rozwija projekt „Przystanek pośredni – praca przymusowa. Miejsce pamięci dworzec Trebnitz”. W centrum znajduje się analiza historii nazistowskiej pracy przymusowej we wsi Trebnitz oraz w wiejskich obszarach Brandenburgii.

Dworzec kolejowy w Trebnitz był centralnym miejscem tej historii. Przez ten dworzec przybywało do regionu wiele osób z różnych części Europy, w tym niemieccy i czescy Żydzi, sowieccy jeńcy wojenni, więźniowie obozów koncentracyjnych z Francji i Norwegii oraz cywilne osoby zmuszone do pracy przymusowej z Włoch i Polski. Były one przede wszystkim kierowane do pracy na budowach, w tzw. placówkach zastępczej służby pracy, a także w majątkach ziemskich i gospodarstwach rolnych.

Projekt upamiętnia losy osób poszkodowanych i uwidacznia zbrodnie narodowego socjalizmu w przestrzeni wiejskiej.

Projekt „Przystanek pośredni – praca przymusowa” uwidacznia lokalną historię i stawia pytanie o to, jak dziś można kształtować pamięć. Łączy badania historyczne, formy artystyczne oraz działania edukacyjne i zaprasza odwiedzających, młodzież oraz lokalną społeczność do zajęcia się historią nazistowskiej pracy przymusowej.

Miejsce pamięci na dworcu w Trebnitz staje się w ten sposób przestrzenią pamięci, nauki i spotkania.

MemoRails to program grantowy Fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” (Stiftung Erinnerung, Verantwortung und Zukunft). Wspiera on projekty badające dworce kolejowe jako historyczne miejsca nazistowskich prześladowań oraz rozwijające nowe formy upamiętniania.